WAO-WIA
30-06-2009WAO is nu WIA
Van WAO naar WIA
Volledig arbeidsongeschikt (IVA)
Gedeeltelijk of tijdelijk arbeidsongeschikt (WGA)
Bestaande gevallen van voor 1 januari 2004
Arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen en DGA
Van WAO naar WIA
Een werknemer die ziek werd, kon er tot eind jaren ’90 nog op rekenen dat zijn inkomen voor de volle 100% werd doorbetaald. Vanuit de ziektewet. Duurde de ziekte langer dan twaalf maanden, dan volgde de WAO. Met toch nog altijd 70% van het laatste salaris.
Het was een uitermate comfortabele regeling die helaas onbetaalbaar werd. En eind jaren ’90 werd daar dan ook door de overheid een streep door getrokken. Het hele "vangnet" werd opnieuw "gespannen". Met als uiteindelijke uitkomst vanaf 1 januari 2006 de WIA.
De eerste 24 maanden ziekte
Enige jaren geleden heeft de overheid de verantwoordelijkheid voor het doorbetalen van salaris tijdens ziekte, bij de werkgevers neergelegd. Dat is zo gebleven. Werkgevers zijn verplicht tijdens ziekte van een werknemer 70% van het loon door te betalen. En dat gedurende maximaal 24 maanden. Daarbij geldt uiteraard als absoluut minimum, het minimum loon.
Daarna
Blijft de werknemer langer ziek dan volgt het wettelijke vangnet voor arbeidsongeschikten. En sinds 1 januari 2006 is dat geregeld in de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA)
Binnen die wetgeving richt de overheid zich meer op wat de werknemer nog wel kan, in plaats van te kijken naar wat de werknemer niet meer kan. De regeling is dan ook nogal sterk afwijkend van wat eerder binnen de WAO was geregeld.
Kort gezegd valt de WIA uiteen in twee nieuwe regelingen:
1. De IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) en de
2. De WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten)
Volledig arbeidsongeschikt (IVA)
Een werknemer is uitsluitend volledig arbeidsongeschikt, indien dit geldt voor meer dan 80%. Met andere woorden, de werknemer is in dat geval nog voor hooguit 20% in staat arbeid te verrichten.
Voor die werknemer wordt (na 24 maanden) een uitkering beschikbaar gesteld van 70% van het laatst verdiende loon. Die uitkering geldt tot de 65e verjaardag, maar is overigens wel, net als voorheen, aan een bovengrens gebonden. Een prima regeling, voor volledig arbeidsongeschikten, want er is tevens geen ’afhankelijkheid van het arbeidsverleden’.
Gedeeltelijk of tijdelijk arbeidsongeschikt (WGA)
In dit geval is de uitkeringsduur wel afhankelijk van het arbeidsverleden. Afhankelijk van het aantal jaren dat gewerkt is, volgt eerst (uiteraard weer na 24 maanden) gedurende een beperkt aantal maanden of jaren een uitkering van 70% van het laatst verdiende loon.
Daarna volgt de ’vervolguitkering’, waarvan de hoogte afhankelijk is van de mate waarin daarna nog wordt gewerkt (let op: niet de mate waarin kan worden gewerkt, maar de mate waarin wordt gewerkt!). De overheid noemt dit de ‘verdiencapaciteit’. Of de werknemer inderdaad werkt is hier dus volgens de huidige wetgeving niet relevant.
Wordt minder dan 50% van die verdiencapaciteit gewerkt, dan volgt een vervolguitkering ter grootte van het percentage arbeidsongeschiktheid van het minimumloon. Een duidelijke verzwaring die tot doel heeft mensen actief aan het werk te krijgen.
Toelatingsdrempel WIA
Werknemers die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn, vallen niet onder de WGA. De WIA gaat er van uit dat werknemers die minder dan 35% arbeidsongeschikt zijn bij hun werkgever in dienst blijven.
Bestaande gevallen van voor 1 januari 2004
De WIA geldt voor de werknemer die ziek is geworden vanaf 1 januari 2004. Werknemers die voor 1 januari 2004 ziek zijn geworden, houden hun recht op de regeling van de WAO en komen dus niet in de WIA. Ook de werknemers die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn geworden onder de WAO, blijven voor wat hun toename of afname van arbeidsongeschiktheid betreft onder de oude WAO vallen. Hierdoor blijft de WAO-hiaatverzekering voor deze werknemers bestaan.
Oplossingen?
Wie in de WIA belandt, is niet te benijden. Een terugval van 100% naar lagere percentages, die dan tevens afhankelijk kunnen zijn van het aantal jaren waarin actief werd gewerkt, is nauwelijks een prettig vooruitzicht.
Alternatieve oplossingen
We willen hier niet praten over de financiële moeilijkheden die ontstaan wanneer iemand ziek wordt en uiteindelijk zelfs in de WIA belandt. U kunt ze ongetwijfeld zelf bedenken.
Ons vak is het eerder om oplossingen te zoeken. Verzekeren is 1 oplossing. Maar er zijn nog een paar andere oplossingen die het waard zijn om eerst te bekijken.
- Ga eerst na wat er mogelijk al binnen de CAO is bepaald over het aanvullen van salaris bij ziekte en WIA.
- Is er binnen de CAO niets bepaald, overleg dan met de werkgever of hij bereid is op één of andere manier deze gaten voor het personeel "collectief" te dichten. Via de werkgever is het goedkoper en bovendien kan de polisdekking dan beter jaarlijks aan uw salaris worden aangepast.
- Wanneer u een hypotheek heeft, is het soms mogelijk om "lastenvrijstelling" mee te verzekeren in geval van arbeidsongeschiktheid. Niet ideaal, maar wel vaak goedkoper dan een losse verzekering.
- Bij diverse levensverzekeringen kunnen lastenvrijstelling en premievrijstelling (goedkoop) meeverzekerd worden.
En anders?
Bestaan er binnen bovenstaande oplossingen geen mogelijkheden? Dan gaan wij graag met u in gesprek over het verzekeren ervan. Want wij helpen u graag uw risico’s beheersbaar te houden. Het is immers ons vak. Laten we het samen in kaart brengen. En is uw conclusie dan dat uw inkomen toch te ver terug zal vallen wanneer u in de WIA terecht zult komen, dan zullen we samen na moeten gaan welke maatregelen genomen moeten worden op dat te voorkomen. En dat hangt van uw persoonlijke omstandigheden af.
Arbeidsongeschiktheid bij zelfstandigen en DGA
Voor ondernemers geen WIA
Kan een werknemer bij ziekte terugvallen op wettelijke regelingen, voor de zelfstandig ondernemer en de DGA bestaat er sinds juli 2004 geen enkele wettelijke regeling meer. Natuurlijk, een griepje van twee weken is doorgaans geen groot financieel probleem. En misschien een gebroken been van vier weken ook nog niet.
Alternatieve oplossingen
Maar wat nu wanneer uw ziekte langer duurt? Hoe lost u het tekort aan arbeidskracht dan op? Meer personeel inzetten met alle kosten van dien? Of minder omzet accepteren en dus minder winst? En dan: interen op eigen vermogen? Inkrimpen? De zaak verkopen? Of verzekeren? Het zijn verschillende oplossingen. Voor hetzelfde probleem: de terugvallende winst.
Welke oplossing u ook kiest, alle oplossingen zijn duur. Daarbij kost de verzekeringsoplossing zelfs vooraf al geld. De andere oplossingen zijn gratis. Zolang er niets gebeurt....
Wij brengen het graag samen met u in kaart. Dat afwegen. Het zoeken naar oplossingen.
Zoals gezegd, verzekeren is slechts één van de oplossingen. Maar wel een rustgevende.